لوله گالوانیزه چیست

در این مقاله قصد داریم بدانیم که لوله گالوانیزه چیست و چه کاربردی دارد.

این لوله ها در دسته لوله های فولادی درز دار قرار دارند. در حالت کلی روش تولید آن ها این گونه است که یک ورق سفید نورد شده را به شکل یک استوانه تو خالی در می آورند و پس از آن درز ایجاد شده ی آن را جوش می دهند. بخاطر وجود همین درز است که این لوله ها به عنوان لوله گالوانیزه درز دار شناخته می شوند.

در بازار این لوله ها را با نام لوله های آهنی سفید می شناسند. که به دو صورت گالوانیزه آهنی و گالوانیزه فولادی ساخته و عرضه می شوند. لوله های گالوانیزه فولادی به نسبت نوع آهنی بیشترین استفاده را برای تهویه دارند. همچنین بسیار سبک تر اند. متریال به کار رفته برای آن ها فولاد نرم می باشد. برای تولید آن ورق فولاد را با فشار از داخل قالب عبور داده و سپس درز های موجود را به هم جوش میدهند تا درز و فاصله از بین برود.

بیشترین کاربرد این لوله ها در مکان هایی است که در معرض مستقیم رطوبت قرار می گیرند. در واقع این لوله ها نسبت به اسید حساسیت زیادی دارند. به صورتی که هر نوع اسیدی برای چدن مضر باشد برای لوله گالوانیزه فولادی هم مضر خواهد بود. پس برای جلوگیری از زنگ زدگی و خوردگی فلز باید طی عملیات گالوانیزاسیون، گالوانیزه شوند.

معمولا این لوله ها پس از تولید به منظور گالوانیزه شدن در یک حوضچه حاوی عنصر Zn روی غوطه ور می شوند. به صورتی که سرتا سر لوله با لایه ای از فلز روی پوشیده می شود. به عبارت ساده تر روی اندود می شود. لذا روی در برابر پوسیدگی و خوردگی مانعی ایجاد می کند تا زمانی که لوله در فضای باز مورد استفاده قرار می گیرد با عناصر محیطی دچار آسیب نشود.

لوله گالوانیزه

لوله گالوانیزه چیست

برای حفاظت از لوله ها در برابر آسیب پذیری و خوردگی بر روی آن ها پوششی از فلز روی قرار می دهند، که به این لوله ها، لوله گالوانیزه گفته می شود. این لوله جزء دسته ای از لوله ها می باشند. به دلیل خصوصیت ها و ویژگی هایی که دارند مناسب برای برخی شرایط می باشند. به عبارتی لوله های فولادی و آهنی همان لوله های گالوانیزه میباشند که با فلز Zn پوشش داده شده اند. به این کار گالوانیزاسیون می گویند.

یک عمل در جهت محافظت از لوله ها در برابر زنگ زدگی و خوردگی در شرایط محیط هایی که مواد خورنده یا رطوبت در آن وجود دارد، صورت می گیرد. وجود مقاومت بالا در این محصولات کاهش هزینه های نگهداری را به دنبال دارد. البته این لوله ها به نسبت محصولات مشابه خودشان گران قیمت تر می باشند. اما استفاده از آن ها صرفه اقتصادی خواهد داشت.

معمولا بیشترین کاربرد این لوله ها در خطوط انتقال آب و فاضلاب شهری می باشد. در پروژه های کشاورزی هم آن ها را به صورت گستره مورد استفاده قرار می دهند. اغلب استفاده این لوله ها در خطوط انتقال گاز به دلیل اطمینان بالایی که دارند، استفاده می شوند.

در حال حاضر قرار گرفتن این لوله ها به مدت طولانی در معرض رطوبت و آب موجب زنگ زدگی و فرسایش آن ها در فضای داخلی خواهد شد. لوله های گالوانیزه در دو دسته گالوانیزه گرم و سرد قرار می گیرند. که به صورت کیلویی و شاخه ای در بازار با قیمت مناسب به فروش می رسد. در حالت کلی در سه کلاس گالوانیزه سبک، گالوانیزه متوسط و سنگین تولید می شوند. شما با توجه به نیاز خود می توانید آن ها را تهیه کرده و مورد استفاده قرار دهید.

کاربرد لوله گالوانیزه

از سال 1970 یا بیشتر از آن از فولاد گالوانیزه به منظور تولید لوله های آب رسانی در ساخت و ساز ها استفاده شده است. معمولا از این لوله ها در فضای باز استفاده می شود. یعنی در مکان هایی که به استحکام فولاد احتیاج باشد. برای مثال بست های نرده و بست های ریل، داربست ها که به عنوان نرده های محافظ به کار برده میشوند.

وقتی که این لوله ها را می خواهید نصب کنید به رنگ نیکل و شفاف به نظر میرسند. که پس از مدتی در اثر مجاورت با فرسودگی و رطوبت بسته به نوع محیط ممکن است بسیار تیره تر باشند. کاربرد این لوله ها در خطوط انتقال گاز و خطوط انتقال آب و فاضلاب به صورت گسترده دیده می شود. این لوله بیش از 50 سال است که در صنایع و یا بخش های مختلف و … در کشور ما به کار گرفته می شود.

کاربرد لوله گالوانیزه تنها به انتقال مایعات ختم نمی شود. بلکه بخش عمده ای از از خطوط انتقال گاز به وسیله این لوله ها تامین می شود.

با گسترش شهرها سیستم های انتقال آب و کانال های فاضلاب هم بیشتر شده اند. به کاربرد این لوله ها در موارد بسیار اهمیت داده می شود لذا برای سیستم های انتقال از قابلیت اطمینان بالایی برخوردارند. همچنین هزینه نگهداری آن ها بسیار پایین می باشد. این لوله های گالوانیزه را در ساخت سیستم های تهویه و گلخانه ها نیز مورد استفاده قرار می دهند. حتی آن ها را برای ساخت دکل های مخابراتی استفاده می کنند. لذا این لوله ها مزیت های فراوانی دارند که از جمله آن ها می توان به وزن سبک و حمل و نقل راحت آن اشاره کرد.

نحوه تولید لوله گالوانیزه

 برای تولید این لوله ها مراحل زیر طی می شود :

مرحله اول

» جوشکاری کردن ورق های فولادی و تولید کردن لوله : در این مرحله در جهت تولید لوله های با کیفیت از زویق جوشکاری ورق های فولادی به یکدیگر متصل میشوند. که این کار باعث می شود از جوشکاری مجدد ورق های گالوانیزه و یا آسیب رسیدن احتمالی به پوشش فلز روی آن جلوگیری شود.

مرحله دوم

» تمیز کاری سطح لوله فولادی مد نظر : به منظور نفوذ بهتر فلز روی در سطح لوله های فولادی، توسط محلول های مخصوص، چربی زدایی و رنگ آهن موجود در سطح لوله ها پاک سازی می شود.

مرحله سوم

» فلاکس لوله ها : پس از پاک سازی شدن سطح لوله های فولادی، محلولی از فلاکس آماده می شود. سپس لوله ها را درون آن غوطه ور می سازند. این مرحله از تولید لوله گالوانیزه مهم ترین مرحله است. انجام این مرحله باعث می شود که فلز روی به خوبی در سطح لوله های فولادی نفوذ نماید و لوله ها بسیار با کیفیت تولید شوند.

مرحله چهارم

» غوطه ور کردن لوله در حوضچه : قبل از آن که لوله ها را در حوضچه ای از فلز مذاب قرار دهند، عملیات گالوانیزاسیون انجام می شود. و سطح خارجی و داخلی لوله ها باید کاملا خشک شود. که این کار را از طریق قرار دادن کوره ای با دمای معین انجام می دهند. پس از خشک شدن سطح لوله ها در جهت تولید این لوله ها آن ها را در حوضچه ای از فلز روی مذاب قرار می دهند. دمای این حوضچه 450 درجه سانتی می باشد.

مرحله پنجم

» پاکسازی سطح لوله ها : پس از انجام مراحله قبل مقداری فلز روی اضافی بر روی سطح این لوله ها به وجود می آید. این پوشش اضافی با اتم های لوله پیوندی بر قرار نمیکند و باید آن ها را پاکسازی نمود. در نتیجه برای جلوگیری از واکنش اتم های فولاد و رویو تشکیل آلیاژ، لوله های گالوانیزه شده را در آب سرد فرو می برند.

مرحله ششم

» رزوه کاری لوله گالوانیزه : در نتیجه کار برای متصل شدن لوله های تولید شده با اتصالات مورد نظر دو انتهای آن از طریق عملیات رزوه کاری، رزوه زده می شود.

انواع لوله گالوانیزه

در حالت کلی لوله های گالوانیزه با دو متریال متفاوت آهنی و فولادی که در دو نوع گرم و سرد هم تولید می شوند. هر کدام از این لوله ها مشخصه ها و کاربرد های خاص خودشان را دارند. در ادامه این لوله های گالوانیزه را بیشتر مورد بررسی قرار می دهیم پس ما را تا پایان راهنمایی کنید.

لوله گالوانیزه آهنی

لازم است بدانید که این نوع لوله ساخته شده از آهن سفید نورد داده شده، می باشند و معمولا درز های موجود در آن هم با دستگاه های درز جوش به هم جوش داده می شوند و بعد این مرحله آن ها را به یک مخزن حاوی روی مذاب انتقال می دهند. به همین دلیل است که به آن ها لوله های با درز می گویند. معمولا این لوله ها را با رنگ های تیره و خاکستری که دارند می توانید شناسایی کنید.

این لوله ها بر حسب نیاز بازار به صورت سبک و سنگین و متوسط تولید و به بازار عرضه عرضه می شوند. اکثر لوله های گالوانیزه فولادی و آهنی در ابعاد شش متری دو سر تولید می شوند. که دو سر دنده با قطر 2/1 اینچ تا 8 اینچ تولید می شوند. قطر لوله های گالوانیزه به قطر های اسمی معروف می باشند. به این صورت است که از قطر داخلی بیشتر می باشند و همواره به نسبت قطر خارجی کوچک تر می باشند.

اگر می خواهید که این لوله ها را خریداری کنید باید بدانید که بر اساس نمره شناخته می شوند. شما می توانید که آن ها را با استفاده از دنده پیچی به همدیگر متصل نمایید و با استفاده از مواد مخصوص این دو لوله را به هم دیگر متصل نمایید.

در لوله های گالوانیزه شده پوشش گالوانیزه به صورت لایه ای محافظ عمل می کند که فلز را در برابر محیط اطراف به عبارتی عوامل محیطی و … محافظت می کند. لایه روی به کار رفته باعث مانع خورده شدن فلز به وسیله رطوبت و آب و … می شود. در این شرایط برای این که لوله در معرض خوردگی قرار بگیرد باید پوشش گالوانیزه خراشیده شود و رطوبت به لوله برسد و خورده شود.

لوله گالوانیزه فولادی

این لوله های گالوانیزه فولادی معمولا با نام لوله های آهنی سفید در بازار معروف می باشند و در بازار معمولا در نامگذاری فرقی بین ین دو لوله گذاشته نمی شود اما باید بدانید که لوله های گالوانیزه فولادی به نسبت لوله های گالوانیزه آهنی سبک تر می باشند و بیشترین کاربرد آن ها برای سیستم های تهویه می باشد.

جنس این لوله ها از فولاد نرم می باشد و برای آن ها ورق فولاد را با فشار زیاد از داخل قالب ها عبور می دهند و پس از آن درز های موجود را به هم متصل می کنند و آن ها را جوش می دهند تا فاصله و درز لوله ها از بین برود. در مرحله بعدی برای جلوگیری از زنگ زدگی لوله ها را در یک ظرف از گالوانیزه که همان Zn یا روی می باشد، پوشش می دهند. این نوع لوله ها به نسبت اسید از حساسیت بیشتری برخوردار می باشند و هر نوع اسیدی که برای چدن مضر باشد برای لوله های گالوانیزه فولادی هم مضر خواهد بود.

توجه کنید که این لوله ها با آب مشکلی ندارند و اگر در مجاورت با آب قرار بگیرند مسما این مسئله باعث سخت تر شدن هر چه بیشتر آن ها می شود. لازم است بدانید که لوله گالوانیزه فولادی که عموما جهت مصرف برای تهویه استفاده می شوند و همچنین در تخلیه فاضلاب ساختمان ها نیز از این نوع لوله ی گالوانیزه فولادی استفاده می گردد. همان گونه که قبل تر اشاره کردیم در لوله های گالوانیزه شده پوشش گالوانیزه به صورت لایه ای محافظ عمل می کند که فلز را در برابر محیط اطراف به عبارتی عوامل محیطی و … محافظت می کند.

لوله گالوانیزه گرم

در این روش از تولید لوله های گالوانیزه محصول مورد نظر را در وان های حاوی Zn یعنی روی مذاب با دمای 460 درجه سانتی گراد قرار می دهند به صورتی که در آن غوطه ور می شوند. سپس بعد از خروج از وان، لایه روی (Zn) با اکسیژن و کربن واکنش انجام می دهد و به این علت روی و فولاد مذاب نیز واکنش شیمیایی انجام می شود و چند لایه مرکب از روی و آهن تشکیل می شود و در نهایت تبدیل به لایه ای بسیار مقاوم در مقابل سایش و زنگ زدگی و خوردگی می شود.

معمولا این فرآیند در دمای بالا انجام می شود به عبارتی مولکول های آهن و فلز روی با هم درگیر می شوند و فلز روی به داخل آهن نفوذ می کنند و به این دلیل میزان عمر مفید محصول و محافظت با گالوانیزاسیون گرم بیشتر از گالوانیزه سرد می باشد. توجه داشته باشید که عمر مفید لوله های گالوانیزه بین 25 تا 30 سال می باشد. گفتنی است که ضخامت لایه گالوانیزه در این روش بین 40 تا 120 میکرون می باشد که این میزان روز پذیری با توجه به ضخامت و سایز محصول متغیر خواهد بود.

ظاهر لایه روی در درپوش گالوانیزه گرم به صورت کدر، مات، طوسی می باشد که از سطح صاف و یکنواختی بهره نمی برد. کاربرد این روش لوله گالوانیره گرم بیشتر برای استفاده در محصولات آهنی در محیط باز و فضاهای ببیرونی استفاده می شود برای مثال در مکان هایی همچون لوله های آب با ضخامت بالا، دکل های مخابراتی، گارد ریل جاده، دکل های فشار قوی برق، تیره های برق و … می باشد.

لوله گالوانیزه سرد

در روش لوله گالوانیزه سرد نمک روی را داخل محلول اسیدی یا الکترولیت و یا محلول آبی می ریزند و محصول اسپری الکترولیز میشود. در رابطه با ضخامت لایه گالوانیزه این محصول باید بگوییم که در لوله گالوانیزه سرد در حدود 20 میکرون میباشد. در این روش تولید لوله گالوانیزه، ظاهر گالوانیزه سرد به صورت یکنواخت و براق می باشد که در بهترین شرایط یک نوع سرد تا 5 الی 8 سال عمر مفید دارند.

فلزاتی که گالوانیزه سرد می شوند به علت این که از پوشش سطحی برخوردارند و در صورت ایجاد خراش عمیق بر روی سطح آن ها دچار اکسیداسیون در لایه زیرین می شوند. همین فرایند یکی از علت های کوتاه بودن طول عمر این نوع لوله های گالوانیزه می شود. معمولا این روش را برای کاربرد هایی همچون صنایع ساخت خودرو، پیچ، مهره، قطعه سازی و همچنین پوشش دهی فلزات که بیشتر مصارف بهداشتی دارند و یا بعضی لوله ها با ضخامت کم می باشد.

ویژگی های لوله گالوانیزه

این لوله ها ب طول شش متر در دسترس می باشند که بعد از تولید ابتدا و انتها آن ها رزوه می شود. دنده های این نوع لوله بر طبق استاندارد NPT می باشد. و توسط این دنده های پیچی به هم متصل می شوند و در نهایت آب بندی می شوند. برخی از ویزگی های این لوله ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

» این لوله ها درز دار می باشند.

» دارای طول عمر بیشتر از 50 سال می باشند.

» در برابر زنگ زدگی و خوردگی دارای مقاومت بالایی می باشند.

» جنس این لوله ها از فولاد نرم و یا آهن سفید نورد می باشد.

» مقاومت کمتری در مقایسه با لوله های آهنی دارند.

» قطر داخلی لوله های گالوانیزه از 2/1 تا 6 اینچ می باشد و دارای ضخامت 2 تا 2.5 اینچ میباشند.

» دارای ساختاری واحد هستند که موجب بالا رفتن استحکام  و استقامت آن ها در برابر ضربه می شود.

» کلیه اسید هایی که خورنده فلز روی می باشند موجب تخریب لوله های گالوانیزه می شود.

» قیمت آن ها به عوامل مختلفی مانند قیمت روی و لوله خام و … بستگی دارد.

موارد استفاده از لوله گالوانیزه

لوله های گالوانیزه کاربرد های فراوانی دارند که در ادامه برخی از آن ها را بیان می کنیم.

» لوله های گالوانیزه چاه آب

این لوله ها از پر کاربرد ترین و پر مصرف ترین نوع لوله های گالوانیزه در صنایع چاه آبرسانی کشاورزی و ساختمانی می باشند. لذا قیمت این لوله ها بسیار مناسب و وزن آن ها کمتر است. به عبارتی در گروه پرکاربردترین ابزار آلات لازم در جهت حفاری می باشند. جنس آن ها از فلزاتی است که در برابر خرودگی و زنگ زدگی و پوسیدگی بسیار مقاوم می باشد. استفاده از این لوله ها درون چاه از ریزش دیواره های چاه به درون آن جلوگیری می نماید.

» لوله های گالوانیزه برق

این لوله ها در ضخامت و متراژ های متفاوت تولید و عرضه می شوند. این نوع لوله های گالوانیزه کاربرد های گوناگونی دارند. برای مثال در دکل های مخابراتی، سازه های فلزی، صنعت گاز، نفت و پتروشیمی، کابل های برق، تصفیه خانه ها، نیروگاه های برق و آب و … را می توان نام برد. ساختن لوله های گالوانیزه برق با استفاده از ورق آهن سفید نورد داده شده انجام می شود. که درز های موجود در آن ها در هنگام تولید آن ها و یا رول کردن آن ها ایجاد می شود. یعنی لبه ان ها بهم می رسد و در نهایت با دستگاه درز جوش آن ها را به هم جوش می زنند و سپس لوله های گالوانیزه برق را در یک حوضچه هاوی روی مذاب انتقال می دهند.

» لوله گالوانیزه کمان گلخانه

این لوله ها در ساخت سازه های گلخانه ای به کار برده می شوند. مخصوصا در گلخانه های کشاورزی و صنعتی به کار برده می شوند. ضخامت این لوله ها به 2 و 2.5و 3 میلی متر می باشند. این نوع لوله های گالوانیزه در بیشتر مواقع با روش گگالوانیزاسیون گرم، گالوانیزه می شوند. این لوله ها از طریق رول کردن ورق های فولادی و با استفاده از درز جوش برای اتصال دو لبه ورق به وجود می آید. اما قبل از استفاده از ورق های فولادی برای رول کردن، آن ها را در حوضچه مذاب فلز روی غوطه ور می کنند.

» لوله گالوانیزه سازه گلخانه

این لوله های گالوانیزه از لوله سیاه ساخته می شوند. پس از تولید و تمیز کاری سازه گلخانه ای به منظور گالوانیزه به داخل حمام مذاب منتقل می کنند. و در فلز روی آن ها را غرق می کنند. این لوله ها در انواع مختلفی مانند سبک، کشاورزی، صنعتی، سنگین ساخته می شوند. سایز این نوع لوله ها در سایز 2/1 الی 6 اینچ تولید می شوند. بسته بندی این لوله ها به صورت بندیل می باشد و بر اساس وزن هر بندیل قیمت آن ها تعیین می شود.

» لوله های گالوانیزه قالیشویی

همان گونه که از نام این لوله ها مشخص است مورد استفاده در قالیشویی ها می باشند. و به منظور فرش ها در گرم خانه ها به کار برده می شوند. پس از تولید کردن این لوله ها معمولا در طی فرآیند تولید لوله گالوانیزه قالشویی پس از عملیات تست هیدرواستاتیک به روش آبکاری گرم داخل و خارج آن ها را گالوانیزه می کنند و در نهایت دو سر آن ها رزوه می شود.

» لوله های گالوانیزه حصار

این نوع لوله ها با استفاده از مفتول هایی فلزی و از جنس گالوانیزه گرم یا ضد زنگ که وزنه هایی داخل آن هاست تولید می شوند. یک لوله گالوانیزه خوب و کیفیت یک محافظ از استحکام طولانی و مقاومت و نصب آسان و ایجاد امنیت بالا بهره میبرد. مرزبندی و ایجاد مانع به وسیله این لوله‌ها یکی از راه کارهای محافظتی می‌باشد. این عوامل از جمله مهم ‌ترین معیارهای خرید لوله‌های گالوانیزه جهت حصارکشی است.

» لوله گالوانیزه فنس

در صنایع حصار کشی و فنس یکی از پر مصرف ترین نوع لوله ها می باشند. لذا مقاومت بیشتری به نسبت پوسیدگی و زنگ زدگی دارند. این لوله ها از نظر تقیسم بندی، انواع لوله های سبک نیمه سنگین و سنگین از لحاظ وزن و ضخامت دسته بندی می شوند. در مقابل سایر لوله ها از وزن کمتر و دوام بیشتر و قیمت ارزان تر بخوردار می باشند.

مزایای لوله گالوانیزه

  • طول عمر بالا به طور میانگین بین 40 تا 50 سال در مناطق غیر شهری و دور دست می باشد. اما در نقاط شهری طول عمر ان ها به 25 سال می رسد.
  • گالوانیزه کردن لوله ها معمولا هزینه کمتری روش های مشابه در جهت پوشش دهی لوله ها می باشد. پس هزینه اولیه کمتری دارند.
  • بازرسی پوشش گالوانیزه آسان می باشد و با چشم غیر مسلح قابل بررسی می باشد. و ضخامت آن با روش غیر مخرب قابل اندازه گیری می باشد.

معایب لوله گالوانیزه

  • شاید پوشش روی بتواند که بر روی لوله های گالوانیزه بتواند از اکسید شدن لوله ها برای مدت مشخصی جلوگیری کند. اما خوردگی این لوله گالوانیزه به دلیل دائمی بودن تماس آن ها با رطوبت اجتناب نا پذیر می باشد. با از بین رفتن پوشش روی که اغلب از داخل لوله شروع می شود. که در نهایت کاهش دبی جریان سیال شده و افت فشار سیال را افزایش می دهد. همچنین خوردگی این پوشش منجر به نشتی سیال می شود.
  • خوردگی لوله گالوانیزه موجب می شود که متریال غیر بهداشتی به خطوط تغذیه آب وارد شود. این امر مورجب می شود که رنگ آب تغییر کند و حتی آب هم آلوده می شود که خوب نیست.

بلاگ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *